BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG





MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC














CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DH
Dạy học

DHDA
Dạy học theo dự án

DH GQVĐ
Dạy học giải quyết vấn đề

GQVĐ
Giải quyết vấn đề

GV
GV

HS
HS

HT TCDH
Hình thức tổ chức dạy học

KTDH
Kỹ thuật dạy học

NCTH
Nghiên cứu trường hợp

PP
Phương pháp

PPDH
Phương pháp dạy học

PPDA
Phương pháp dự án

PTDH
Phương tiện dạy học

QĐDH
Quan điểm dạy học

XH
Xã hội

WTO
Tổ chức thương mại thế giới



Mục lục
Các chữ viết tắt...............................................................................................2
Mục lục...........................................................................................................3
Lời giới thiệu..................................................................................................5

Phần 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đổi mới phương pháp
dạy học...........................................................................................
Phần 2. Một số định hướng, quan điểm, phương pháp và kỹ thuật
dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo................................6
2.1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ...............6
2.1.1. Một số định hướng từ các khoa học giáo dục..................................6
2.1.2. Những định hướng từ chính sách và chương trình giáo dục............9
2.1.3. Một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học..............................9
2.2. Dạy học nhóm..................................................................................15
2.2.1. Khái niệm.........................................................................................15
2.2.2. Các cách thành lập nhóm ................................................................16
2.2.3. Tiến trình dạy học nhóm .................................................................18
2.2.4. Ưu điểm và nhược điểm của dạy học nhóm....................................21
2.5.6. Những chỉ dẫn đối với giáo viên.....................................................22
2.3. Dạy học giải quyết vấn đề...............................................................24
2.3.1. Khái niệm vấn đề và dạy học giải quyết vấn đề..............................24
2.3.2. Cấu trúc của quá trình giải quyết vấn đề.........................................25
2.3.3. Vận dụng dạy học giải quyết vấn đề...............................................26
2.4. Phương pháp nghiên cứu trường hợp .............................................27
2.4.1. Khái niệm và đặc điểm ...................................................................27
2.4.2. Các dạng của phương pháp nghiên cứu trường hợp........................28
2.4.3. Tiến trình thực hiện ........................................................................29
2.4.4. Ưu điểm và nhược điểm .................................................................30
2.4.5. Cách xây dựng trường hợp và yêu cầu đối với trường hợp.............31
2.4.6. Một số ví dụ về phương pháp nghiên cứu trường hợp....................31
2.5. Dạy học theo dự án…………………………………………..........36
2.5.1. Khái niệm dự án và dạy học theo dự án ………………….............36
2.5.2. Đặc điểm của dạy học theo dự án …………………………..........37
2.5.3. Các dạng của dạy học theo dự án……………………....................38
2.5.4. Tiến trình thực hiện dạy học theo dự án………………..................39
2.5.5. Ưu điểm và nhược điểm của dạy học theo dự án............................40
2.5.6. Một số ví dụ về dạy học theo dự án................................................41
2.6. WebQuest – Khám phá trên mạng................................................46
2.6.1. Khái niệm WebQuest.......................................................................46
2.6.2. Đặc điểm của học tập với WebQuest...............................................48
2.6.3. Quy trình thiết kế WebQuest............................................................49
2.6.4. Tiến trình thực hiện WebQuest........................................................52
2.6.5. Các dạng nhiệm vụ trong WebQuest................................................53
2.6.6. Ví dụ về WebQuest: “Thực phẩm biến đổi gien” ..........................56
2.7. Một số kỹ thuật dạy học tích cực...................................................58
2.7.1. Động não .......................................................................................59
2.7.2. Động não viết ................................................................................60
2.7.3. Động não không công khai............................................................61
2.7.4. Kỹ thuật XYZ.................................................................................62
2.7.5. Kỹ thuật “bể cá”.............................................................................62
2.7.6. Kỹ thuật “ổ bi”...............................................................................63
2.7.7. Tranh luận ủng hộ – phản đối .......................................................63
2.7.8. Thông tin phản hồi trong quá trình dạy học...................................64
2.7.9. Kỹ thuật “tia chớp”........................................................................65
2.7.10. Kỹ thuật “3 lần 3”.........................................................................65
2.7.11. Lược đồ tư duy .............................................................................65